6 6 6Topun Konfüçyus öncesi Çin'den Firavunlar dönemi Mısır'ına, Eski Yunan'dan Kolomb öncesi Amerika'ya kadar var olduğunu düşünürsek futbolun kökeninin tarih öncesi çağlara kadar uzandığını söyleyebiliriz. Meksika yerlilerinde güneşi simgeleyen, ağaçlara asılmış tekerler, Berberilerde kuraklığı önlemek üzere gök yüzünü açabilme gücüne sahip demiurgos, İrlanda'da, 1 mayısta köylerin çevresine yerleştirilen ve ilkin savaşta öldürülen insan başı olduğu tartışma götürmeyen altın veya veya gümüş toplar, çoğunlukla verimlilik ve şeytan için yapılan büyü törenleriyle yakından ilişkilidir. Bu tür tarihi oyunlarda kuşkusuz eğlenme düşünceside vardı. Değişikliklerle birlikte, bu oyunlar ortaçağa kadar sürdü. Mesala Bretagne'da oyunu kazanmak için topu üç kere yere açılmaş çukurun içine koymak gerekiyordu,; İngilterede maçlar evliler ve bekarları karşı karşıya getirirken, İversk'te top peşinde koşanlar kadınlardı. Kilise görevlileri bile kendilerini bu günaha kaptırmışlardı. XVI.yy dek Auxerre Katedrali, Piskoposluk kurul üyeleri ile kongregasyon korocuları arasında, topu kazanmak için sert mücadelelerin yapıldığı oyun alanı olarak kullanıldı. Aynı zamanda hem ragbi'nin, hem de futbolun atası olan soule, tahtadan içi ot veya talaş doldurulmuş deriden veya havayla şişirilmiş bağırsaktan yapılmış topla oynanırdı. Toplumun her tabakasında ama özellikle halk arasında oynanan bu oyun,özellikle XI ve XII.yy'lardan sonra oldukça yayıldı. Çeşitli soule biçimlerinin gelişip ortadan kaybolması, İngiltere'de XVIII.yy sonlarına rastlar. 1828'den sonra Rugby Collage'nin müdürü Thomas Arnold'un öncülüğünde, futbolun okullarda uygulanması yaygınlaştı. 1864 yılında Cambridge'li öğrenciler dribling-game'in kurallarını belirlediler. 1863 yılına ilk federasyon futbol birliği adı altında kuruldu. Üniversite çevresinin dışında da bu oyun yaygınlaşmaya başladı ve 1871'den sonra çoğalan İngiliz takımları Cup Competation'a katılmaya çağırıldı, bu da oyunun kurallarının iyice oturmasını sağladı. İngiltere'de ilk profesyonel futbol ligi 1885'de başladı, 1905'te Futbol Birliğine bağlı 10.000 klup oluştu. Futbol sporu İngiliz gemiciler ve iş adamları sayesinde dünya'nın dört bir yanına yayıldı. Bu yayılma esnasında en çok dikkat çeken yerler Portekiz'in Porto ve Lisbon şehirleri oldu. XX.yy'ın başlarında sömürgeci Avrupa ülkeleri sayesinde futbol Güney Amerika, Afrika ve Asya ülkelerine de yayıldı. Basit bir halk oyunuyken futbol bugün dünyanının bütün ülkelerinde oynanan, milyonlarca insanı peşinden sürükleyen bir sektör olmuştur. Türkiye'de Futbol Türk futbolu'nun temelleri ilk olarak İzmir'de yaşayan İngiliz aileleri ve gayri müslümler tarafından atılmıştır. 1894 yılından itibaren, İzmir'den İstanbul'un Kadıköy yakasına yerleşen Lafontaine, Whittall gibi İngiliz ailelerinin fertleri arasında oynanmaya başlanan futbol, çevrenin Türk gençlerince büyük bir merak, heyecan ve gıpta ile seyrediliyordu. Ne var ki, onların böyle bir sporu yapmak şöyle dursun, adını dahi anmalarına olanak yoktu. Çünkü Padişah II. Abdülhamid'in amansız baskı rejimine göre değil onbir gencin, ikisinin bile bir araya gelmesi saltanat için son derece sakıncalıydı. İlk olarak takım kurma çalışmaları Galata Sarayı Sultanisi adıyla anılan lisede yapıldı. Sonradan kayıtlara 1 numaralı kurucu olarak geçen Ali Sami Bey'le birlikte, Asım Tevfik, Emin Bülent, Bekir Sıtkı, Reşat Şirvani, Celal İbrahim, Tahsin Nihat, Abidin Daver ve Refik Cevdet kurucular olarak bilinir. 1 Ekim 1905'te Galatasaray Terbiye-i Bedeniyye Kulübü kurulmustur. Galatasay'lı gençlerin ardından 1907 yılına gelindiğinde Türk gençlerinden Ziya (Songülen), Ayetullah ve Necip (Okaner) gizli de olsa bir futbol kulübü kurmaya karar verdiler. Semtlerinin adı olan Fenerbahçe'yi isim, Fenerbahçe Burnu'ndaki feneri de amblem olarak seçtiler. Kıskançlık ve asaletin timsali Sarı-Lacivert ise takımın renkleri olarak belirlendi. 1908 Meşrutiyeti'nin ilanına kadar çalışmalarını gizlice yürütmek zorunda kalan Fenerbahçe, bu tarihten sonra yürürlüğe giren Cemiyetler Kanunu'yla tescil edildi ve başarıdan başarıya koşacak olan bir büyük camia, Türk sporundaki seçkin yerini almış oldu. Yaşanan zorluklara rağmen ilk yıllarında bu gençler büyük başarılara imza atmış, Galatasaray Rum takımlarını Fenerbahçe ise işgalci İngiliz takımlarını yenerek büyük kitleleri peşlerinde sürüklemişlerdir. Oyun Kuralları: Boyutlar Oyun alanı dikdörtgen olmak zorundadır. Taç çizgisi kale çizgisinden uzun olmak zorundadır. Uzunluk: minimum 90 m (100 yds), maksimum 120 m (130 yds) Genişlik: minimum 45 m (50 yds), maksimum 90 m (100 yds) Uluslar arası maçlar Uzunluk: minimum 100 m (110 yds), maksimum 110 m (120 yds) Genişlik: minimum 64 m (70 yds), maksimum 75 m (80 yds) Alan işaretleri Oyun alanı çizgilerle işaretlenmiştir. Bu çizgiler ait oldukları alanı sınırlayan çizgilerdir.Oyunalaını çevreleyen İki daha uzun çizgi taç çizgisi olarak adlandırılır. Kısa olanlar ise kale çizgisidir. Tüm çizgiler 12 cm'den kalın değildir. Oyun alanı orta saha çizgisiyle ikiye ayrılmıştır. Orta nokta, orta alan çizgisinin orta noktasındadır. Çevresine 9.15 m (10 yds) çapında bir daire çizilmiştir. Kale alanı Kale alanı, oyun alanının her iki ucunda şu şeklide belirlenir: Kale çizgisinden her iki kale direğinden 5.5 m (6 yds) uzaklıktan oyun alanının içine doğru 5.5 m (6 yds) uzunlukta iki çizgi çekilir ve bu çizgiler kale çizgisine paralel bir çizgiyle birleştirilir. Bu çizgilerle ve kale çizgisiyle sınırlı alan kale alanıdır. Penaltı bölgesi Penaltı bölgesi her iki tarafta şöyle belirlenir: Kale çizgisi üzerinden her her kale direğinden 16.5 m (18 yds) uzaklıktan kale çizgisine dik 16.5 m (18 yds) uzunlukta iki çizgi çekilir ve bu çizgiler kale çizgisine paralel bir çizgiyle birleştirilir. Bu çizgilerle ve kale çizgisiyle sınırlı alan penaltı alanıdır. Penaltı bölgesinde kale direklerinin arasındaki çizgiden 11 m (12 yds) uzaklıkta ve tam orta hizasında bir penaltı noktası bulunur. Her penaltı alanın dışına merkezi penaltı noktası olan 9.15 m (10 yds) çapında bir yay çizilir. Köşe gönderleri Köşe direkleri ucu sivri olmayan yüksekiği 1.5 m (5 ft) den alçak olamamak şartıyla bir bayrakla oyun alanın tüm köşelerine konur. Bu bayrak direkleri istenirse ortasaha çizgisi kenarlarına da taç çizgisinden en az 1 m (1 yrd) uzaklığa yerleştirilebilir. Korner yayı Her korner bayrağına oyun alanı içine 1 m (1 yd) çapında bir yarım yay çizilir. Kale Kaleler her kale çizgisinin ortasına yerleştirilmelidir. Kaleler korner gönderine eşit uzaklıkta iki dik yan direk ve bunları birleştiren yatay bir üst direkten oluşur. Yan direkler arasındaki uzaklık 7.32 m (8 yds) ve üst direğin yere uzaklığı 2.44 m (8ft) dir. Her kale direği 12 cm (5 ins) yi geçmemek üzere eşit kalınlıktadırlar. Gol çizgisi kale direkleriyle eşit kalınlıktadır. Ağlar kale direklerinin arkasına kaleciyi rahatsız etmeyecek şekilde direklere ve yere sağlamca tutturulur. Kale direkleri beyaz renkte olmalıdırlar. Oyuncular Maç iki takım arasında oynanır ve biri kaleci olmak üzere onbirkişiden fazla olamaz. Eğer bir takım yedi kişiden az ise maç yapılamaz. Temel MalzemelerOyuncularda kendi ve diğer oyuncular için tehlikeli (şövalye yüzük gibi) malzeme kulanamazlar. Oyuncuların zorunlu olarak kullanacakları malzemeler: · kazak yada forma · şort · uzun çorap · tekmelikler · ayakkabı Tekmelikler · çorapların içinde bulunmalılar · uygun maddelerden (kauçuk, plastik yada benzer maddeler)yapılmış olmalılar · korumayı uygun derecede olmalılar Kaleciler · her iki kalecide kendilerine diğer oyuncular ve hakemlerden ayırtedilebilecek renkte forma giymeliler Oyunun Periyotları Maçlar 45 dakikalık iki devreüzerinde oynanılır. Bazı anlaşmalarla daha kısa da olabilir (mesela her iki yarıyıda yetersiz ışıktan dolayı 40'ar dakika olarak kısalabilir) tabii ki oyun kuralları çerçevesinde. Devre Arası· İlk yarı sonunda · Devre arası 15 dakikayı geçemez. · Oyun kuralları devre arasında da geçerlidir. Kaybolan Zamanlara Müsamaha Kaybolan Zamanlara Şu Şekilde Müsamaha Gösterilebilir: · oyuncu değişikliklerinde, · oyuncu sakatlanma larında , · sakatlanan oyuncunun saha dışarısı na çıkartılırken geçen süre, · diğer nedenlerden dolayı, Orta hakem yan hakmelere danışarak kaybolan zaman için bu kurallar çerçevesinde müsamaha gösterebilir.